prep.ge

დიდოსტატის მარჯვენა — თავი V — ორიგინალი ტექსტი

კონსტანტინე გამსახურდია · თავი V

ნაწილები
  1. შესავალი
  2. თავი I
  3. თავი II
  4. თავი III
  5. თავი IV
  6. თავი V
  7. თავი VI
  8. თავი VII
  9. თავი VIII
  10. თავი IX
  11. თავი X
  12. თავი XI
  13. თავი XII
  14. თავი XIII
  15. თავი XIV
  16. თავი XV
  17. თავი XVI
  18. თავი XVII
  19. თავი XVIII
  20. თავი XIX
  21. თავი XX
  22. თავი XXI
  23. თავი XXII
  24. თავი XXIII
  25. თავი XXIV
  26. თავი XXV
  27. თავი XXVI
  28. თავი XXVII
  29. თავი XXVIII
  30. თავი XXIX
  31. თავი XXX
  32. თავი XXXI
  33. თავი XXXII
  34. თავი XXXIII
  35. თავი XXXIV
  36. თავი XXXV
  37. თავი XXXVI
  38. თავი XXXVII
  39. თავი XXXVIII
  40. თავი XXXIX
  41. თავი XL
  42. თავი XLI
  43. თავი XLII
  44. თავი XLIII
  45. თავი XLIV
  46. თავი XLV
  47. თავი XLVI
  48. თავი XLVII
  49. თავი XLVIII
  50. თავი XLIX
  51. თავი L
  52. თავი LI
  53. თავი LII
  54. თავი LIII
  55. თავი LIV
  56. თავი LV
  57. თავი LVI
  58. თავი LVII
  59. თავი LVIII
  60. თავი LIX
  61. თავი LX
  62. თავი LXI

– V –

გაჭიანურებულმა მწუხრმა ფრიად მოქანცა კათალიკოსი. მას გულის მანკი სჭირდა. ფეხები უსივდებოდა. წირვა გათავდა თუ არა, თვალთ დაუბნელდა და მცხეთელი ეპისკოპოზი რომ არ მიშველებოდა, წაიქცეოდა.

მერმე ჩვეულებისამებრ ეახლნენ მისი სიყრმის მეგობრები: ბერი გაიოზი და მამათა მონასტრის მამაი სტეფანოზ. მხრებში ამოუდგნენ და მონასტერში წაიყვანეს.

მელქისედეკს ასე სჯეროდა: თუ გსურს ზეგავლენა მოახდინო ერზე, იგივე უნდა სჭამო, რასაც მრევლი სჭამს, და ისევე ჩაიცვა, რაც მას აცვია, სხვა მხრით უნდა ეცადო იშვიათად ეჩვენო ხალხს.

თვალს შეგაჩვევენო...

ამიტომაც იშვიათად ეჩვენებოდა მრევლს, დიდ ხატობათა და დღეობებზე დასწრებას გაურბოდა, თვით მეფის სასახლეში დიდ დარბაზობას ერიდებოდა ისეთ დღეებში, როცა სხვა ქვეყნის დესპანები, მეფეები ან ერისთავები მიდიოდნენ ხოლმე. დიდ აზნაურთა სახლებში გამართულ ნადიმებსა და ქორწილებს არასოდეს დაესწრებოდა. აზნაურთა შორის მომეტებულნი მწვალებლებად და მკვრეხელებად მიაჩნდა.

ეკლესიიდან გამოსული უბრალო ბერის ჩოხას იცვამდა ჯვალოსას.

რაც შეეხება ყოველდღიურ პურობას, სტეფანოზ ბერის საოსტიგნოში, ბერებისა და მორჩილების თვალწინ სჭამდა მხალეულსა და საერთო სამარხვოს.

ამ საღამოსაც გაიოზ ბერისა და სტეფანოზ წინამძღვრის შორის უჯდა სუფრას მელქისედეკი და ოსპის გბოლვილს შეექცეოდა ხის კოვზით.

მთელი დღის ნამარხულევს იამა ოსპის წვენი, მეორე ითხოვა და სწორედ ეგეც მიართვა ქერა კულულიანმა მორჩილმა, კოვზით აიღო ოსპის წვენი და პირისაკენ რომ მიჰქონდა, სწორედ ამ დროს, რამდენიმე ნაბიჯის სიშორეზე ვიღაცამ იკითხა ხმამაღლა:

კათალიკოსი თუ ბრძანდებაო აქ?

კათალიკოსმა ეს გაიგონა და გაიოზს უჩურჩულა: ჩემი აქ ყოფნა არავის ამცნოთო.

ვიდრე მოხუცი გაიოზ წამოდგომას შესძლებდა, შავანაფორიანმა გაარღვია ბერებისა და მორჩილების ბრბო, თავს წაადგა კათალიკოსს.

ქედმოდრეკილი მიეჭრა ეზოსმოძღვარი, თავისი მარადსველი, მსუქანი ტუჩებით დაულოშნა მარჯვენა, მერმე კრძალვისაგან აცახცახებული უკუდგა და მოახსენა:

მეფე სადარბაზოდ იწვევსო შენს მეუფებას.

მელქისედეკი დააფიქრა განმეორებით მიპატიჟებამ, ასე გაიფიქრა: ფარსმან სპარსის ამბავი აწუხებსო.

მელქისედეკს ფრიად არ მოსწონდა ამ «საეჭვო უშჯულოს» ყოფნა მეფის კარზე, მით უმეტეს, არავინ იცოდა დაბეჯითებით, მართლაც სპარსი იყო იგი, სარკინოზი თუ ბერძენი?

ფარსმან სპარსი შერქმეული სახელი უნდა ყოფილიყო, არსებითად ნამდვილი მისი ვინაობა და სადაურობა არავინ უწყოდა.

ყოველი ენა, ყოველგვარი სჯულის კანონი ზედმიწევნით იცოდა: ქართული, არაბული, თურქული, ირანული და ბერძნული.

ჯერ კიდევ ბაგრატ კურაპალატს აუხირდა მელქისედეკი ამ «წარმართის» გამო, მერმე ის იყო მოანათვლინა მეფემ ორმოცდახუთი წლის კაცი.

ეკლესიაში სიარულითა და მარხულობით თავს არ იწუხებდა ფარსმანი.

მსტოვარ ბერებს ამბავი მიჰქონდათ კათალიკოსთან, ჩუმჩუმად დასცინისო კიდევაც ქრისტეს სჯულს. მარიამის უხრწნელობის დოგმას აპამპულებდა თურმე და როცა თრიაქით დათვრებოდა, მოურიდებლად ხითხითებდა: ღვთისმშობელს იმდენი შვილი ჰყოლია, რამდენიც ანგელოსი დაეტევაო ნემსის წვერზე.

ეს ოხუნჯობაც ორპირულად იყო მოსაზრებული. თუ ეტყოდნენ, ნემსის წვერზე ბევრზე ბევრი ანგელოსი დაეტევაო, იგი მიუგებდა: თქვენ არ გცოდნიათ ანგელოსი კაცისოდენა რომ არისო, ხოლო თუ ვინმე მიუგებდა, საერთოდ ანგელოსს როგორ დაიტევსო ნემსის წვერი, - თქვენ არ გცოდნიათ ანგელოსი უხორცონი რომ არიანო.

მერმე მოჰყვებოდა იმდენს ანგელოსების უხორცობის გამო, თავბრუს დაახვევდა მსმენელს.

როგორც ყოველ ავანტჲურისტს (და შუა-საუკუნეებში ისინი გაცილებით მეტნი იყვნენ, ვიდრე ჩვენს დროში), მასაც რამდენიმე ხელობა ჰქონდა მომარჯვებული.

უკანასკნელად მზის საათების მოწყობას მიჰყო ხელი, დაეთრეოდა საერისთავოებში, მზის საათებს აწყობდა, მთვარის «ხელთაის» სწერდა, ხანდახან ნადიმებზე მიიწვევდნენ, როგორც ხუმარას და მოცლილს, მოხუც აზნაურებს აცინებდა, ყოველ სარწმუნოებას აპამპულებდა იდუმალ (რათა საკუთარი დაემალა), ყოველი ეროვნების კაცს ამასხარავებდა (რათა საკუთარი არ გაემხილა როგორმე).

კათალიკოსი დიდხანს ეძებდა რაიმე საბაბს, არსებითს, რათა მცხეთიდან მისი გაძევება მოეთხოვნა მეფისაგან და ახლა გახარებული იყო მელქისედეკ, რომ სწორედ ეზოსმოძღვარმა მიაწოდა მას ასეთი, ფრიად გამოცდილმა ჭორიკანამ და მოენემ.

ფარსმან სპარსი დედათა მონასტერს შესჩვეოდა, მცირეწლოვან, მორჩილ ქალწულებს საჩუქრებით გაიტყუებდა მთავართა სანათლოის ერთ ბნელ ქუჩისკენ, სადაც გაუქმებული ბაზილიკის უკან, ბნელ სენაკში ცხოვრობდა თავათ, და ნამუსს ახდიდა თურმე.

უკანასკნელად ფანასკერტელის ქალისთვის დაედგა თვალი. ცამეტი წლის გოგონა ძალით გაეხრწნა (იგი ეზოსმოძღვარის ნათესავი აღმოჩნდა). თუ აფხაზეთიდან, კლარჯეთიდან და ფხოვიდან ჩამოყვანილ მონათა შვილების გაუპატიურებამ დაუსჯელად ჩაუარა ფარსმანს, ფანასკერტელი დიდი აზნაური იყო და აქ უეჭველად მოძებნილი იყო ის ფონი, რომელსაც მკრეხელი ფარსმანი უცილოდ უნდა დაეხრჩო.

გამოძიება დასრულებული იყო, მაგრამ ჯერ სხალტბის ეკლესია არ მოეთავებინა ფარსმანს და კათალიკოსი ჯერ არ აპირებდა საქმისთვის მსვლელობის მიცემას, მეფესთან შეხვედრასაც ამიტომ გაურბოდა, ვაჲთუ გიორგიმ შემავრდომოსო ფარსმანი.

ეზოსმოძღვარის პირით შემოთვლილ ხელმეორედ წვევას, ცხადია, ვერ გაექცეოდა მელქისედეკი. ოდნავ გულნაწყენი იყო ამ მიპატჟებით, მაგრამ ერთბაშად გადასწყვიტა დაესწრო როგორმე მეფისათვის და დაბეჯითებით მოეთხოვა ამ ბილწი წარმართის დასჯა.

ტექსტის წყარო: კონსტანტინე გამსახურდია